Wilgotne bukowe i jodłowe lasy Beskidu Niskiego to raj dla grzybiarzy. W dobre lata z jednego spaceru można wrócić z koszem borowików, a na łąkach i przydrożach rosną kanie i pieczarki. Zanim jednak wybierzesz się na grzyby, poznaj zasady – i swoje ograniczenia.
Kiedy jest sezon
Pierwsze borowiki i koźlarze pojawiają się w ciepłe, wilgotne lata już w lipcu. Szczyt sezonu przypada zwykle na koniec sierpnia, wrzesień i październik. O wysypie decydują opady: kilka dni po porządnym deszczu i przy ciepłych nocach w lesie robi się „grzybowo”. Jesienią, przy pierwszych przymrozkach, zbiera się opieńki.
Cechy najgroźniejszego grzyba trującego opisuje hasło Muchomor zielonawy – przeczytaj je przed grzybobraniem.
Najpopularniejsze gatunki w górskich lasach
- Borowik szlachetny – w lasach bukowych i świerkowych, gruby trzon z białą siateczką.
- Podgrzybek brunatny – w lasach iglastych i mieszanych; pory sinieją po naciśnięciu.
- Koźlarze – pod brzozami i grabami.
- Pieprznik jadalny (kurka) – żółte, lejkowate owocniki w mchu.
- Mleczaj rydz – pod młodymi świerkami, wydziela pomarańczowe mleczko.
- Opieńka miodowa – kępy na pniach i korzeniach jesienią; wymaga obróbki termicznej.
- Czubajka kania – na skrajach lasów i łąk; uwaga na mylenie z muchomorami!

Grzyby trujące – najważniejsza zasada
Zbieraj tylko te grzyby, które znasz na sto procent. Najgroźniejszy jest muchomor zielonawy (sromotnikowy) – śmiertelnie trujący, mylony z gąskami, kanią lub gołąbkami. Ma białe blaszki, pierścień na trzonie i bulwę w pochwie u nasady. Dlatego grzyby blaszkowe zbieraj w całości (z nasadą trzonu), a w razie wątpliwości oddaj je do oceny w punkcie grzyboznawczym stacji sanitarno-epidemiologicznej.
Objawy zatrucia muchomorem zielonawym mogą pojawić się dopiero po kilku–kilkunastu godzinach. Jeśli po zjedzeniu grzybów pojawią się wymioty, biegunka lub bóle brzucha – natychmiast jedź do szpitala i zabierz resztki potrawy.
Gdzie wolno zbierać grzyby
- Lasy państwowe – zbieranie na własne potrzeby jest dozwolone, z wyjątkiem miejsc objętych zakazem wstępu (m.in. młode uprawy leśne, powierzchnie doświadczalne, ostoje zwierząt, tereny zrywki).
- Parki narodowe i rezerwaty – zbieranie jest zakazane lub ograniczone do wyznaczonych miejsc; sprawdź regulamin danego parku.
- Lasy prywatne – za zgodą właściciela.
Grzyby wykręcaj lub odcinaj nożem, nie niszcz grzybni i nie rozkopuj ściółki. Nie kop „niejadalnych” grzybów – wszystkie są ważne dla lasu. Zbieraj do koszyka, nie do foliowej torby.
Jajecznica z borowikami – przepis
Klasyk w górskich gospodarstwach. Na 2 osoby: 2–3 młode, jędrne borowiki, 5 jajek, łyżka masła, mała cebula lub szczypiorek, sól i pieprz.
- Oczyść borowiki pędzelkiem i wilgotnym papierem, pokrój w plastry.
- Na maśle zeszklij posiekaną cebulę, dodaj grzyby i smaż 6–8 minut, aż odparuje woda i lekko się zrumienią. Posól.
- Wbij jajka, mieszaj delikatnie na małym ogniu, zdejmij, gdy są jeszcze lekko kremowe.
- Posyp szczypiorkiem i pieprzem, podawaj z chlebem na zakwasie.
Szukasz miejsca, gdzie jesienią można połączyć grzybobranie z noclegiem? Przeczytaj, jak wybrać gospodarstwo agroturystyczne w Beskidzie Niskim. Więcej tekstów o przyrodzie znajdziesz w dziale Przyroda i pory roku.
Jak przechowywać i przygotować grzyby
- Grzyby przerabiaj w dniu zbioru – szybko się psują, zwłaszcza w ciepłe dni.
- Nie mocz ich długo w wodzie; czyść pędzelkiem i wilgotnym papierem, a mocno zabrudzone krótko opłucz.
- Do suszenia nadają się przede wszystkim borowiki, podgrzybki i koźlarze – kroić w plastry i suszyć w przewiewnym, ciepłym miejscu lub w suszarce.
- Opieńki i niektóre inne gatunki wymagają obgotowania przed dalszą obróbką.
- Nie podawaj potraw z dzikich grzybów małym dzieciom.
Grzybobranie a ochrona przyrody
Część grzybów jest objęta ochroną gatunkową – nie wolno ich zbierać, nawet jeśli są jadalne. Dotyczy to m.in. niektórych gatunków rosnących na martwym drewnie i grzybów rzadkich w Polsce. Jeśli nie znasz gatunku, zostaw go w lesie. Pamiętaj również o zasadach poruszania się po lesie w sezonie polowań – jesienią w lasach odbywają się polowania zbiorowe, a nadleśnictwa informują o nich na tablicach i stronach internetowych. Zakładaj jaskrawe elementy ubioru i nie zapuszczaj się w miejsca oznakowane jako teren polowania.
Zobacz także nasze teksty o noclegach w Beskidzie Niskim oraz o łąkach i ziołach.
Najczęstsze pytania
Kiedy są grzyby w Beskidzie Niskim?
Najczęściej od końca sierpnia do października, a w wilgotne lata już od lipca.
Czy w Magurskim Parku Narodowym można zbierać grzyby?
Zasady określa park – zbieranie jest tam co do zasady zakazane lub ograniczone. Sprawdź aktualne zasady udostępniania na stronie parku.
Gdzie sprawdzić, czy grzyb jest jadalny?
W punktach grzyboznawczych stacji sanitarno-epidemiologicznych. Aplikacje do rozpoznawania grzybów nie są wiarygodne.
Zdjęcie główne: Borowik szlachetny w lesie. Fot. Bernie, Wikimedia Commons, Public domain.
Przydał się ten tekst przed wyjazdem?
Ten tekst nie ma jeszcze ocen.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).



